Θέλεις να ξεκινήσεις αναρρίχηση αλλά δεν ξέρεις από πού;
Ίσως έχεις δει ανθρώπους να σκαρφαλώνουν σε έναν τοίχο γεμάτο πολύχρωμες λαβές και έχεις σκεφτεί: «Αυτό φαίνεται ωραίο, αλλά μάλλον πρέπει να είμαι ήδη γυμνασμένος για να το κάνω».
Ίσως πάλι έχεις ήδη δοκιμάσει μία φορά και αναρωτιέσαι γιατί τα χέρια σου διαλύθηκαν μέσα σε μισή ώρα.
Η αλήθεια είναι πολύ πιο απλή.
Δεν χρειάζεται να είσαι δυνατός, έμπειρος ή ιδιαίτερα ευλύγιστος για να ξεκινήσεις αναρρίχηση. Χρειάζεται να είσαι πρόθυμος να μάθεις.
Η indoor αναρρίχηση είναι ένας από τους πιο προσιτούς τρόπους για να γνωρίσεις το άθλημα. Σε έναν οργανωμένο χώρο μπορείς να μάθεις τις βασικές δεξιότητες, να εξοικειωθείς με την κίνηση και να αρχίσεις να εξελίσσεσαι σταδιακά, χωρίς να χρειάζεται να έχεις προηγούμενη εμπειρία.
Ας δούμε τι χρειάζεται να γνωρίζεις πριν κάνεις τα πρώτα σου βήματα στον τοίχο.
Τι είναι η indoor αναρρίχηση;
Η indoor αναρρίχηση είναι η αναρρίχηση σε τεχνητές επιφάνειες, ειδικά σχεδιασμένες ώστε να αναπαριστούν διαφορετικές μορφές και δυσκολίες κίνησης.
Ανάλογα με τον χώρο, μπορεί να συναντήσεις bouldering, αναρρίχηση με σχοινί ή και τα δύο.
Στο bouldering οι διαδρομές είναι σχετικά σύντομες και εκτελούνται σε χαμηλότερο ύψος, πάνω από ειδικά στρώματα. Στην αναρρίχηση με σχοινί χρησιμοποιείται σύστημα ασφάλισης και ο αναρριχητής μπορεί να κινηθεί σε μεγαλύτερο ύψος.
Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, η ουσία είναι κοινή:
να λύσεις ένα πρόβλημα κίνησης χρησιμοποιώντας το σώμα σου όσο πιο αποτελεσματικά μπορείς.
Γι' αυτό η αναρρίχηση δεν είναι απλώς «να είσαι δυνατός και να τραβάς».
Είναι τεχνική. Είναι ισορροπία. Είναι συντονισμός. Είναι αντίληψη του σώματος στον χώρο. Είναι επίλυση προβλημάτων.
Και φυσικά, είναι και δύναμη — αλλά αυτή έρχεται σταδιακά.
Χρειάζεται να είμαι γυμνασμένος;
Όχι.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο άγχος ενός ανθρώπου που σκέφτεται να ξεκινήσει.
Η αναρρίχηση χρησιμοποιεί πολλές μυϊκές ομάδες και απαιτεί δύναμη, ιδιαίτερα στα δάχτυλα, στους πήχεις, στον κορμό και στο κάτω μέρος του σώματος. Όμως ο αρχάριος δεν χρειάζεται να διαθέτει από πριν την απαιτούμενη δύναμη.
Η ίδια η προπόνηση είναι μέρος της διαδικασίας μέσα από την οποία αυτή αναπτύσσεται.
Μάλιστα, ένας αρχάριος που μαθαίνει από νωρίς να χρησιμοποιεί σωστά τα πόδια, να τοποθετεί το σώμα του αποτελεσματικά και να κινείται οικονομικά μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα από κάποιον που προσπαθεί να λύσει κάθε κίνηση μόνο με τη δύναμή του.
Μην περιμένεις να γίνεις δυνατός για να ξεκινήσεις αναρρίχηση. Ξεκίνα αναρρίχηση για να γίνεις καλύτερος αναρριχητής.
Τι θα κάνω στο πρώτο μου μάθημα;
Στο πρώτο μάθημα ο στόχος δεν είναι να ανέβεις τις πιο δύσκολες διαδρομές του γυμναστηρίου.
Ο στόχος είναι να γνωρίσεις το άθλημα.
Θα μάθεις τις βασικές αρχές της κίνησης, θα εξοικειωθείς με τον τοίχο και τις λαβές και θα αρχίσεις να καταλαβαίνεις πώς μετακινείται το σώμα σου στον χώρο.
Ένας καλός προπονητής δεν θα πρέπει απλώς να σου δείξει «πού να βάλεις το χέρι».
Θα πρέπει να σου εξηγήσει γιατί μια συγκεκριμένη κίνηση είναι αποτελεσματικότερη από μια άλλη.
Αυτό είναι που μετατρέπει μια απλή δοκιμή σε διαδικασία μάθησης.
Πόσο συχνά πρέπει να κάνω αναρρίχηση;
Για έναν αρχάριο, η ποιότητα της προπόνησης είναι σημαντικότερη από την ποσότητα. Το σώμα χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί, αλλά ακόμη σημαντικότερο είναι να μάθεις από την αρχή σωστή τεχνική και τρόπο κίνησης.
Η αναρρίχηση δεν είναι απλώς να κάνεις όσο περισσότερες διαδρομές μπορείς. Αν δεν έχεις διδαχθεί τις βασικές αρχές, υπάρχει κίνδυνος να επαναλαμβάνεις λανθασμένες κινήσεις και να δημιουργείς κακές κινητικές συνήθειες.
Γι’ αυτό, ιδιαίτερα στην αρχή, είναι προτιμότερο να ακολουθείς ποιοτικά και οργανωμένα μαθήματα με καταρτισμένο προπονητή, παρά να σκαρφαλώνεις συχνά μόνος σου χωρίς να έχεις προηγουμένως μάθει τις βασικές αρχές.
Πρώτα μαθαίνουμε να αναρριχόμαστε. Μετά αυξάνουμε την προπόνηση για να γίνουμε καλύτεροι.
Να ξεκινήσω μόνος μου ή με προπονητή;
Μπορείς να μάθεις πολλά παρατηρώντας και δοκιμάζοντας.
Όμως η καθοδήγηση ενός καταρτισμένου προπονητή μπορεί να μειώσει σημαντικά τον χρόνο που χρειάζεσαι για να αναπτύξεις σωστές συνήθειες.
Ένας προπονητής μπορεί να εντοπίσει πράγματα που είναι δύσκολο να αντιληφθείς μόνος σου:
- γιατί σπαταλάς τόση ενέργεια
- γιατί δεν βρίσκεις ισορροπία,
- γιατί μια συγκεκριμένη κίνηση δεν σου βγαίνει,
- πώς μπορείς να χρησιμοποιήσεις καλύτερα τα πόδια σου,
- πότε χρειάζεσαι περισσότερη προσπάθεια και πότε διαφορετική στρατηγική.
Η σωστή καθοδήγηση δεν έχει στόχο να σου λύσει κάθε διαδρομή.
Έχει στόχο να σου μάθει πώς να τις λύνεις μόνος σου.
Και μετά το πρώτο μάθημα;
Εδώ αρχίζει πραγματικά η αναρρίχηση.
Στην αρχή θα προσπαθείς να καταλάβεις πού να βάλεις τα χέρια και τα πόδια σου. Στη συνέχεια θα αρχίσεις να αναγνωρίζεις μοτίβα κίνησης. Με τον καιρό θα μάθεις να διαβάζεις διαδρομές πριν ξεκινήσεις, να αναγνωρίζεις τα δύσκολα σημεία και να προσαρμόζεις τη στρατηγική σου.
Κάποια στιγμή θα συνειδητοποιήσεις ότι δεν σκέφτεσαι πλέον κάθε κίνηση ξεχωριστά.
Το σώμα σου αρχίζει να μαθαίνει.
Αυτό είναι ένα από τα πιο όμορφα στοιχεία της αναρρίχησης: δεν προπονείς μόνο το σώμα σου. Εκπαιδεύεις τον τρόπο με τον οποίο κινείσαι και σκέφτεσαι.
Βανάκας Γαβριήλ
B.Sc. Φυσική Αγωγή & Αθλητικές Επιστήμες
Υπαίθριες Αθλητικές Δραστηριότητες